حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

افزونه جلالی را نصب کنید. 4 ذو الحجة 1443 Tuesday, 5 July , 2022 ساعت ×
حجاب برتر چه حجابی ست؟
۰۵ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۷:۴۸
شناسه : 16629
0
منبع : سایت سبطین
پ
پ

خداوند تعالی در جای جای کتاب آسمانی ما که کتاب هدایت و سعادت بشر می باشد مسأله حجاب را با تأکیدهای فراوانی مطرح کرده است.اهمیت دادن خداوند تعالی به این مسأله نشانگر این واقعیت است که حجاب در به سعادت رساندن انسان ها نقش مهمی را ایفا می کند.

حجاب در لغت به معنای پوشش، مانع ، سد و پرده آمده است که در جامعه بیشتر به معنای پرده استعمال می گردد. دکتر حسن انوری در ترجمه کلمه حجاب اینگونه نوشته است : پرده و هر آنچه که شخصی یا چیزی را از چشم مخفی می کند[۱]. خداوند تعالی در آیه ای خطاب به زنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید: در خانه‏ هایتان قرار گیرید و مانند روزگار جاهلیت قدیم زینت هاى خود را آشکار نکنید[۲]، که از این خطاب می توان همان معنای فوق را استفاده کرد.
شاید بتوان گفت به حسب اصل لغت ، هر پوششی را نمی توان حجاب نامید،چرا که برخی از بانوان لباس هایی با طرح ها ،نقش ها و رنگ های مختلف به تن می کنند در حالی که اینگونه لباس ها به صورت پوشش و پرده ای نیستند که آنان را از چشمان دیگران مخفی کند و چه بسا باعث جلب نظر بیشتر آنان می شود .ممکن است فلسفه تشبیه و ترجمه حجاب به پرده به همین خاطر باشدو به همین دلیل برخی گفته اند:آن پوششی حجاب نامیده می شود که از طریق پشت پرده و جدا بودن زن و مرد از هم باشد به صورتی که همدیگر را نبینند.محدّثین از امیرالمؤمنین (علیه السلام)حکایت کرده اند که :روزى در جمع عدّه اى از اصحاب و یاران نشسته بودیم که حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) سؤال فرمودند: بهترین چیز براى زن چیست؟ و هیچ یک از افراد جواب مناسبى براى آن نداشتند. هنگامى که من به منزل، نزد حضرت صدیقه کبری (علیها السلام) آمدم، موضوع را براى ایشان مطرح کردم . ایشان فرمودند: آیا هیچ کدام از اصحاب جواب آن را ندانستند؟ گفتم: خیر، کسى جوابى نداد. پس از او اظهار نمودند: بهترین چیزى که براى زن سعادت بخش و مفید مى باشد، آن است که او مردى را نبیند و هیچ مرد نامحرمى نیز او را نبیند. حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) افزودند: چون شب فرا رسید، در جلسه اى با حضور اصحاب و رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مشارکت نموده و من عرض کردم: یا رسول اللّه، از ما سؤال کردید: چه چیزى براى زن بهتر است؟ اکنون جواب آن را آورده ام و آن این که بهترین چیز براى زن آن است که مردى را نبیند و هیچ مرد نامحرمى هم او را نبیند. ایشان فرمودند: چه کسى این پاسخ را گفته است؟ عرض کردم: فاطمه زهراء(سلام الله علیها). حضرت فرمودند: بلى، دخترم راست گفته است، همانا که او پاره تن من مى باشد.[۳] البته نکته قابل توجه این است که ایشان در مقام بیان حکم شرعی پوشش نیستند بلکه بالاترین درجه پوشش و حجاب را بیان می کنند.
در یک دسته بندی کلی می توان حجاب را به ۳ دسته تقسیم کرد:
۱- حجاب در پوشش
۲- حجاب در گفتار
۳- حجاب در رفتار

حجاب در پوشش؛
همانطور که بیان شد بهترین پوشش و حجاب برتر برای بانواندر مقابل نامحرمان آن است که نامحرمی آن ها را نبیند. در اینجا سوالی مطرح می شود که در این حال اگر زنی از یک سو به ترک خانه نیاز پیدا کرد و از سوی دیگر بخواهد به واسطه حفظ بالاترین درجه حجاب به کمالات و سعادت دنیوی و اخروی خود برسد،چه باید بکند؟ آیا اساسا امکان دارد زنی بیرون از خانه باشد و نامحرمی او را نبیند؟در جواب این سوال باید گفت: بلی. زمانی که زن با پوششی همانند چادر مشکی( غیر چسبان و براق) از خانه بیرون آید و صورت خود را هم چشم دیگران مخفی نگه دارد دیگر هیچ مردی نمی تواند او را ببیند و این چادر بسان پرده ای عمل می کند که او را از مردان جدا می سازد .این روش و سبک از حجاب روش غریبی نبوده و امثال اینگونه رفتارها در سیره نوامیس اهل بیت علیهم السلام هم مشاهده شده است که به بیان برخی از آن ها می پردازیم:
۱- حضرت صدیقه کبری سلام الله علیها برای ایراد خطبه فدکیه در مسجد با تعدادی از کنیزان از منزل خارج شدند به طوری که ایشان در بین آن کنیزان قرار گرفتند تا از دید اغیار در امان باشند[۴].
۲- حضرت زینب (سلام الله علیها) شبانه به زیارت قبر مطهر جدشان می رفتند به صورتی که حضرت امیرالمؤمنین در جلو و ایشان در میان امام حسن و امام حسین علیهم السلام قرار می گرفتند و زمانی که کنار قبر می نشستند مشعل ها را خاموش می کردند تا کسی ایشان را نبیند[۵].
۳- یحیی مازنی می گوید: من سالیان سال همسایه امیرالمومنین علی (علیه السلام ) بودمو در این مدت حتی یک بار قامت دخترش را ندیدم[۶].
۴- خطبه حضرت زینب (سلام الله علیها) در مجلس یزید لعین که در بندی از آن خطبه حضرت می فرمایند: “أبدیت وجوههن” چهره های آن ها[نوامیس حضرت سیدالشهدا علیه السلام ] را آشکار ساختی[۷]، خود نشانگر این واقعیت است که نه تنها بدن بلکه چهره و گردی صورت دختران و نوامیس حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) هم از دیدگان مخفی بوده است.
شاید این سبک از حجاب را هم بتوان از کلام نورانی قرآن کریم بدست آورد .خداوند تعالی خطاب به پیامبرش (صلی الله علیه و آله) می فرماید : اى پیامبر به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو پوششهاى خود را بر خود فروتر گیرند ،این براى آنکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند [به احتیاط] نزدیکتر است[۸].چه بسا این فرو گرفتن پوشش برای شناخته نشدن، تعبیری دیگر برای پوشاندن تمام بدن حتی صورت باشد.
امیرالمومنین علی (علیه السلام) در روایتی اختلاط زنان و مردان را مذمت کرده اند و فرموده اند: اختلاط و گفتگو مردان با زنان نامحرم سبب نزول بلا و بدبختی خواهد شد، و دل‌ها را منحرف می‌سازد[۹]. این روایت هم می تواند دلالتی بر این مفهوم داشته باشد که “حجاب باید مانند پرده ای باشد که نامحرم ها را از هم جدا کند “. چرا که اختلاط به معنای در هم آمیخته شدن است ، اما در جایی که پرده ای وجود داشته باشد مفهوم اختلاط تحقق پیدا نمی کند.

حجاب در گفتار و رفتار؛
حجاب فقط در پوشاندن و مخفی کردن مو و بدن از نامحرمان خلاصه نمی شود ، بلکه بانوان در گفتار و رفتار خود باید موازینی را رعایت کنند که می توان رعایت آن موازین را حجاب در گفتار و رفتار نامید.
خداوند در قرآن می فرماید:فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِی فِی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا:پس به ناز سخن نگویید تا آنکه در دلش بیمارى است طمع ورزد و گفتارى شایسته گویید[۱۰].
باید توجه داشت که سخن گفتن با جنس مخالف ـ نامحرم ـ تحت ضابطه و شرایط مشخصی پذیرفته است و اگر شرایط در آن مراعات نشود،دیگر آن سخن وری مورد قبول شرع نخواهد بود. برخی از این شرایط عبارت اند از :
۱-کوتاهی سخن[۱۱].
۲-ایراد سخن در موارد ضروری[۱۲].
۳-ساده و بدون عشوه(بنابر آیه فوق).
۴-پرهیز از بذله گویی و شوخی[۱۳] .
شرع مقدس اسلام برای رفتارهای بانوان نیز چارچوب خاصی را تعریف کرده است که تعدٌی از آن صحیح نمی باشد.یکی از مواردی که بانوان در رفتار خود باید به آن توجه داشته باشند ، عدم جلوه گری در برابر نامحرمان است. جلوه گری بانوان به چند صورت می تواند تحقق یابد که به بیان آن می پردازیم:
۱-نمایش و جلوه گری به وسیله پوشش و لباس : مانند پوشیدن لباس های تنگ ، کوتاه ، براق ، رنگی و طرح دار (که در بالا به آن اشاره شد).
۲-جلوه گری در راه رفتن :خداوند تعالی در قرآن می فرماید : زنان زینت های خود را باید از نامحرم بپوشانند و هنگامی که قدم برمی دارنند پاهای خود را به آرامی بر زمین بگذارند تا از آن صدایی بلند نشود و باعث جلب نظر نامحرم بشود[۱۴].
۳-جلوه گری به وسیله سخن وری ( که بیان آن در قبل گذشت).
۴-استفاده از عطر در بین نامحرمان:عَن وَلِیدِ بْنِ صَبِیحٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: أَیُّ امْرَأَهٍ تطیبت ثُمَّ خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِهَا فَهِیَ تُلْعَنُ حَتَّى تَرْجِعَ إِلَى بَیْتِهَا مَتَى مَا رَجَعَتْ.
” رسول خدا (صلّی الله علیه و آله) فرمودند: هر زنی که خود را خوشبو نماید و از منزل خارج شود تا زمانی که بر می گردد مورد لعنتِ (خدا و ملائکه) قرار می گیرد.[۱۵] ”
۵-جلوه گری به وسیله حرکات و سکنات : بانوان در حرکت دادن اعضای بدن خود در مقابل نامحرمان باید کمال توجه را به خرج دهند و حرکت بدن ها از حد متعارف خارج نشود. مثلا پاها و دستان خود را بالا نیاورند (مانند حرکاتی که در ورزش های رزمی و دیگر ورزش ها رایج است). در مقابل نامحرمان خم و راست نشوند. راه رفتنشان به صورتی نباشد که جلب نظر کند و… . از آنجا که حرکات بانوان در جلب نظر کردن نامحرمان بسیار موثر است، خداوند تعالی در نماز برای نحوه خاصی از نشست و برخواست را برای آن ها مستحب گردانیده است[۱۶].
بنابر آنچه که بیان شد اگر کسی تمام بدن و حتی صورت و دست های خود را هم پوشانده باشد ولی در رفتار و گفتار خود چارچوب ها را مراعات نکند ، دیگر بین او و زن بی حجابی که مو و بدن خود را از نامحرم نمی پوشاند تفاوتی وجود ندارد. ای بسا گناه اینگونه افراد از بی حجاب ها هم بیشتر باشد، چرا که آن ها با این کار خود تمام زنان باحجاب و مقام و شأن حجاب را زیر سوال می برند و این خود گناه بزرگی است.
موسسه جهانی سبطین علیهماالسلام
سید رضا موسوی

منابع :
[۱]- فرهنگ لغت دکتر حسن انوری مدخل حجاب.
[۲]- احزاب۳۳
[۳]- این حدیث از پیامبر عظیم الشأن اسلام و امام صادق علیهمالسلام نقل شده است.مراجعه شود به: بحارالأنوار ج ۴۳ ،ص ۸۴ و ۵۴ ،وج ۱۰۰ ص ۲۳۹ ،وج ۱۰۱ص ۳۶ .وسائل الشیعه،ج ۲۰ ،ص ۲۳۲ و ۶۷ . إحقاق الحق،ج ۹ ،ص ۲۰۲ و ۲۰۳. همچنین مصادر غیر شیعی: مجمع الزوائد،ج ۴ ،ص ۲۵۵ ،وج ۹ ،ص ۲۰۳ . کشف الأستار عن مسندالبزار،ج ۳ ،ص ۲۳۵ . فضائل الخمسه من الصحاح السته،ج ۳ ،ص ۱۵۳ و ۵۴ .کنزالعمال،ج ۸ ،ص ۳۱۵ .
[۴]- کشف الغمه،ج۱،ص۴۵۴
[۵]- زینب کبری، ص۲۲
[۶]- همان
[۷]-احتجاج ،ج۲،ص۳۵
[۸]- احزاب ۵۹
[۹]- بحارالانوار، ج۷۴،ص۲۹۱
[۱۰]- احزاب ۳۲
[۱۱]- وسائل الشیعه ،ج۲۰،ص ۱۹۷
[۱۲]- من لایحضره الفقیه، ج۴،ص۶
[۱۳]- ثواب الاعمال ص ۲۸۳ . بحار الانوار،ج۴۶،ص۲۴۷
[۱۴]- نور ۳۱
[۱۵]- بحارالانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۴۷
[۱۶]- النهایه فی مجرد الفقه ، شیخ طوسی،

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت سایت اسلام اصیل، منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.